Keyword Gap یا «شکاف کلمات کلیدی» به مجموعه‌ای از کلمات و عبارت‌هایی گفته می‌شود که رقبای شما برای آن‌ها در نتایج جستجوی گوگل رتبه دارند، اما سایت شما برای همان عبارت‌ها جایگاه مناسبی ندارد یا اصلاً رتبه‌ای ندارد.
به زبان ساده، Keyword Gap به شما نشان می‌دهد:
رقبا برای چه موضوعاتی در گوگل دیده می‌شوند که سایت من هنوز از آن‌ها سهمی ندارد؟
برای مثال تصور کنید دو فروشگاه اینترنتی لوازم ورزشی، محصولات مشابهی ارائه می‌کنند. یکی از آن‌ها برای عباراتی مانند «راهنمای انتخاب کفش دویدن»، «کفش مناسب پیاده‌روی طولانی» و «کفش ورزشی سبک» در نتایج جستجو دیده می‌شود، اما سایت دیگر فقط صفحات محصولات خود را دارد و برای این جستجوها حضور قابل‌توجهی ندارد.
این تفاوت می‌تواند یک Keyword Gap باشد.
البته هر کلمه‌ای که رقیب برای آن رتبه گرفته، الزاماً فرصت مناسبی برای سایت شما نیست. ارزش واقعی تحلیل Keyword Gap زمانی مشخص می‌شود که این کلمات را بر اساس هدف جستجو، ارتباط با کسب‌وکار، میزان تقاضا، رقابت و احتمال تبدیل کاربر به مشتری بررسی کنید.
چرا تحلیل Keyword Gap در سئو اهمیت دارد؟
یکی از مشکلات رایج در پروژه‌های سئو این است که تمام تحقیقات کلمات کلیدی از صفر شروع می‌شود، در حالی که رقبای شما بخش زیادی از مسیر را طی کرده‌اند.
با تحلیل Keyword Gap می‌توان بررسی کرد که رقبای واقعی سایت در جستجوی ارگانیک روی چه کلماتی حضور دارند و کدام فرصت‌ها هنوز برای سایت شما پوشش داده نشده‌اند. ابزارهایی مانند Ahrefs نیز دقیقاً برای همین منظور گزارش Content Gap ارائه می‌کنند و امکان مقایسه سایت با چند رقیب را فراهم می‌کنند.
این تحلیل می‌تواند چند نتیجه مهم داشته باشد:
- پیدا کردن موضوعات جدید برای تولید محتوا
- شناسایی صفحات ارزشمندی که سایت فاقد آن‌هاست
- پیدا کردن کلماتی که با بهینه‌سازی صفحات فعلی قابل هدف‌گذاری هستند
- کشف عبارت‌های تجاری و محصولی که رقبا از آن‌ها ترافیک می‌گیرند
- پیدا کردن موضوعات فرعی که در محتوای فعلی سایت پوشش داده نشده‌اند
- شناسایی فرصت‌های کم‌رقابت‌تر در میان کلمات رقبا
در نتیجه Keyword Gap فقط یک تکنیک برای افزایش تعداد کلمات کلیدی سایت نیست؛ بلکه می‌تواند به تکمیل پوشش موضوعی سایت کمک کند.
Keyword Gap چه تفاوتی با Keyword Research دارد؟
این دو مفهوم به یکدیگر مرتبط هستند، اما یکسان نیستند.
در Keyword Research معمولاً از موضوع، محصول یا خدمت موردنظر شروع می‌کنید و مجموعه‌ای از عبارت‌هایی را پیدا می‌کنید که کاربران جستجو می‌کنند.
اما در Keyword Gap Analysis نقطه شروع متفاوت است. شما ابتدا رقبای خود را بررسی می‌کنید و سپس می‌پرسید:
«رقیب من برای چه عبارت‌هایی رتبه دارد که سایت من ندارد؟»
برای مثال فرض کنید موضوع اصلی کسب‌وکار شما «فروش لوازم آشپزخانه» است. در Keyword Research می‌توانید عباراتی مانند «خرید خردکن»، «قیمت سرخ‌کن» یا «بهترین چاقوی آشپزخانه» را پیدا کنید.
اما در Keyword Gap ممکن است متوجه شوید یکی از رقبای شما برای عبارتی مانند «راهنمای انتخاب سرخ‌کن برای خانواده» نیز رتبه دارد و سایت شما هیچ صفحه مناسبی برای این نیاز ندارد.
بنابراین Keyword Gap می‌تواند یکی از منابع بسیار ارزشمند برای توسعه Keyword Research باشد، اما جایگزین کامل تحقیق کلمات کلیدی نیست.
پیشنهاد مطالعه : محتوای تکراری (Duplicate Content) چیست؟
Keyword Gap چگونه به افزایش فروش کمک می‌کند؟
هدف نهایی سئو فقط افزایش بازدید نیست. ترافیکی ارزشمند است که بتواند به سرنخ، ثبت سفارش، تماس، خرید یا هر تبدیل موردنظر کسب‌وکار منجر شود.
فرض کنید یک فروشگاه لوازم سفر متوجه شود رقیبش برای عبارت «کوله پشتی مناسب سفر چند روزه» رتبه دارد، اما خودش چنین صفحه‌ای ندارد.
کاربرانی که این عبارت را جستجو می‌کنند احتمالاً در مرحله تحقیق و انتخاب محصول هستند. اگر فروشگاه یک محتوای مفید ایجاد کند و در آن، انواع کوله را توضیح دهد، معیارهای انتخاب را بیان کند و در ادامه محصولات مرتبط را معرفی کند، مسیر کاربر از جستجو تا خرید کوتاه‌تر می‌شود.
بنابراین مسیر می‌تواند چنین باشد:
جستجوی کاربر ← ورود از گوگل ← دریافت پاسخ مناسب ← بررسی محصول ← اعتماد به فروشگاه ← خرید
در چنین شرایطی Keyword Gap مستقیماً به شما کمک نکرده است که «یک کلمه بیشتر» داشته باشید؛ بلکه به کشف یک نقطه ورود جدید برای مشتری بالقوه کمک کرده است.
چگونه Keyword Gap سایت را پیدا کنیم؟
برای انجام یک تحلیل کاربردی، ابتدا باید سایت خودتان و چند رقیب واقعی را انتخاب کنید.
مرحله اول: رقبای واقعی را مشخص کنید
هر سایتی که در حوزه شما فعالیت می‌کند الزاماً رقیب سئویی شما نیست.
ممکن است یک برند بسیار بزرگ در بازار فعالیت کند، اما بخش عمده‌ای از کلمات کلیدی آن ارتباطی با بازار هدف شما نداشته باشد. بنابراین بهتر است رقبایی را انتخاب کنید که برای کلمات مرتبط با محصولات، خدمات یا موضوعات موردنظر شما در نتایج جستجو حضور دارند.
در ابزارهای تحلیل رقابتی، می‌توان سایت‌هایی را که برای کلمات مشابه رتبه دارند شناسایی کرد. برای مثال، گزارش Organic Competitors در ابزارهای تحلیل سئو می‌تواند سایت‌هایی را که در نتایج جستجو با شما هم‌پوشانی کلمات کلیدی دارند مشخص کند.
مرحله دوم: سایت خودتان را با رقبا مقایسه کنید
در ابزارهایی مانند Ahrefs، بخش Content Gap امکان وارد کردن دامنه سایت شما و دامنه چند رقیب را فراهم می‌کند.
پس از مقایسه، فهرستی از کلماتی به دست می‌آید که رقبای انتخاب‌شده برای آن‌ها رتبه دارند، اما سایت شما در موقعیت مناسبی قرار ندارد. حتی می‌توان نتایج را طوری فیلتر کرد که فقط کلماتی نمایش داده شوند که چند رقیب یا همه رقبا برای آن‌ها رتبه دارند.
اما اینجا هنوز کار تمام نشده است.
یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات در تحلیل Keyword Gap این است که تمام کلمات خروجی ابزار را مستقیماً وارد تقویم محتوایی کنیم.
خروجی ابزار، فهرست فرصت‌هاست؛ نه فهرست قطعی موضوعات تولید محتوا.
پیشنهاد مطالعه : تکرار بی‌معنی کلمه کلیدی (Keyword Stuffing) چیست؟
مرحله سوم: کلمات نامرتبط را حذف کنید
رقبا ممکن است برای صدها یا هزاران کلمه رتبه داشته باشند که هیچ ارزش تجاری برای شما ندارند.
برای مثال فرض کنید شما یک فروشگاه تجهیزات کوهنوردی هستید و رقیب شما علاوه بر تجهیزات، مجله‌ای بسیار گسترده درباره سفر و گردشگری دارد. ممکن است رقیب برای عبارت‌هایی مانند «بهترین شهرهای شمال برای سفر» رتبه داشته باشد.
این عبارت شاید برای برند شما جالب باشد، اما اگر هدف اصلی سایت فروش تجهیزات کوهنوردی است، الزاماً یک فرصت Keyword Gap با اولویت بالا محسوب نمی‌شود.
بنابراین هر کلمه باید با این سؤال بررسی شود:
آیا این عبارت با محصولات، خدمات، مخاطبان و اهداف تجاری من ارتباط دارد؟
مرحله چهارم: هدف جستجوی کلمه کلیدی را مشخص کنید
بعد از حذف کلمات نامرتبط، باید Search Intent یا هدف جستجو را بررسی کنید.
یک کلمه ممکن است اطلاعاتی باشد، در حالی که کلمه دیگری نشان‌دهنده آمادگی کاربر برای خرید باشد.
برای مثال:
«چگونه چادر مسافرتی انتخاب کنیم؟»
احتمالاً نیت اطلاعاتی دارد.
اما:
«خرید چادر مسافرتی چهار نفره»
نیت تجاری و خرید بسیار مشخص‌تری دارد.
این دو عبارت هر دو برای یک کسب‌وکار مرتبط هستند، اما ارزش تجاری یکسانی ندارند.
به همین دلیل در تحلیل Keyword Gap نباید فقط به Search Volume نگاه کنید. بررسی نتایج جستجو و نوع صفحاتی که گوگل برای هر عبارت نمایش می‌دهد نیز اهمیت زیادی دارد. ابزارهای تحلیل Keyword Gap نیز امکان بررسی SERP را برای ارزیابی هدف جستجو فراهم می‌کنند.
مرحله پنجم: مشخص کنید صفحه جدید لازم است یا صفحه فعلی باید بهینه شود
این یکی از مهم‌ترین بخش‌های Keyword Gap Analysis است.
فرض کنید رقیب برای عبارت «روش انتخاب دوچرخه مناسب» رتبه دارد و شما نیز مقاله‌ای درباره انتخاب دوچرخه دارید، اما مقاله شما این موضوع را به‌صورت ناقص پوشش داده است.
در این حالت ایجاد یک مقاله جدید ممکن است تصمیم درستی نباشد.
گاهی بهتر است همان صفحه موجود را توسعه دهید و موضوعات مهمی را که در محتوای رقیب یا نتایج جستجو دیده می‌شود به آن اضافه کنید.
از طرف دیگر، اگر Keyword Gap مربوط به یک نیاز کاملاً متفاوت باشد، ایجاد صفحه جدید منطقی‌تر است.
به‌طور خلاصه:
| وضعیت | اقدام مناسب |
|---|---|
| موضوع کاملاً جدید است | ایجاد صفحه جدید |
| صفحه مشابه وجود دارد اما ناقص است | بهبود صفحه موجود |
| چند کلمه به یک موضوع واحد مربوط هستند | هدف‌گذاری با یک صفحه |
| کلمه ارتباطی با کسب‌وکار ندارد | حذف از فهرست |
| کلمه نیت متفاوتی دارد | بررسی ایجاد صفحه مستقل |
این کار از تولید محتوای تکراری و ایجاد Cannibalization نیز جلوگیری می‌کند.
Keyword Clustering چه نقشی در تحلیل Keyword Gap دارد؟
یکی از مشکلات خروجی Keyword Gap این است که ممکن است چندین عبارت مختلف در واقع یک نیاز واحد را نشان دهند.
برای مثال:
- بهترین دوچرخه برای شهر
- دوچرخه مناسب شهری
- بهترین دوچرخه شهری
- انتخاب دوچرخه برای استفاده شهری
ممکن است همه این عبارت‌ها به یک موضوع اصلی مربوط باشند.
اگر برای هر عبارت یک مقاله جداگانه ایجاد کنید، احتمال دارد صفحات شما با یکدیگر رقابت کنند.
به همین دلیل بهتر است کلمات مشابه را بر اساس موضوع اصلی یا Parent Topic گروه‌بندی کنید و سپس تصمیم بگیرید یک صفحه جامع برای آن‌ها ایجاد شود یا چند صفحه مستقل. استفاده از Parent Topic برای جلوگیری از تولید چند صفحه برای جستجوهای هم‌معنا نیز در راهنمای Ahrefs توصیه شده است.
چگونه بهترین کلمات Keyword Gap را انتخاب کنیم؟
پس از استخراج کلمات، یک فهرست بزرگ خواهید داشت. حالا باید آن را اولویت‌بندی کنید.
برای این کار بهتر است چند معیار را هم‌زمان در نظر بگیرید.
ارتباط با کسب‌وکار
اولین معیار، ارتباط کلمه با محصول یا خدمت شماست. یک کلمه با حجم جستجوی بالا اگر هیچ ارتباطی با کسب‌وکار نداشته باشد، ارزش چندانی برای شما ایجاد نمی‌کند.
هدف جستجو
مشخص کنید کاربر به دنبال اطلاعات، مقایسه، بررسی محصول یا خرید است. معمولاً عبارت‌هایی که به محصول یا خدمت نزدیک‌تر هستند، ظرفیت تجاری بیشتری دارند.
حجم جستجو
Search Volume می‌تواند میزان تقاضای تقریبی برای یک عبارت را نشان دهد، اما نباید تنها معیار تصمیم‌گیری باشد.
یک کلمه با حجم جستجوی پایین اما نیت خرید مشخص، گاهی ارزشمندتر از یک عبارت عمومی با حجم جستجوی بسیار بالا است.
میزان رقابت
بررسی سختی کلمه و قدرت صفحات موجود در نتایج می‌تواند در تعیین اولویت کمک کند. در برخی تحلیل‌ها می‌توان کلمات با سختی پایین‌تر را جدا کرد تا فرصت‌های واقع‌بینانه‌تری پیدا شوند.
جایگاه فعلی سایت
اگر سایت شما در رتبه‌های ۱۱ تا ۲۰ یک کلمه قرار دارد، ممکن است با بهبود صفحه موجود سریع‌تر از ایجاد یک صفحه کاملاً جدید نتیجه بگیرید.
این نوع کلمات را می‌توان Striking Distance Keywords دانست؛ یعنی عبارت‌هایی که سایت در آن‌ها حضور دارد اما هنوز به صفحه اول یا جایگاه‌های بالاتر نرسیده است. ابزارهای تحلیل رقابتی نیز امکان پیدا کردن چنین فرصت‌هایی را فراهم می‌کنند.
یک مثال عملی برای درک بهتر Keyword Gap
فرض کنید یک فروشگاه آنلاین لوازم ماهیگیری دارید و یکی از رقبای شما برای عبارت‌های زیر رتبه دارد:
- خرید چوب ماهیگیری
- چوب ماهیگیری مناسب مبتدیان
- تفاوت چوب ماهیگیری سبک و سنگین
- بهترین چوب ماهیگیری برای آب شیرین
در سایت شما فقط یک صفحه محصول برای «چوب ماهیگیری» وجود دارد.
تحلیل Keyword Gap نشان می‌دهد رقیب فقط در کلمه اصلی بهتر نیست، بلکه چندین نیاز مختلف کاربر را پوشش داده است.
حالا می‌توانید ساختار بهتری ایجاد کنید:
یک صفحه تجاری برای محصولات چوب ماهیگیری داشته باشید و در کنار آن، محتوای آموزشی درباره انتخاب چوب، تفاوت مدل‌ها و راهنمای خرید ایجاد کنید.
در این مدل، هر صفحه یک هدف مشخص دارد و کاربر از محتوای آموزشی می‌تواند به محصولات مرتبط برسد.
آیا باید تمام کلمات رقبا را هدف قرار دهیم؟
خیر.
این شاید مهم‌ترین نکته در Keyword Gap باشد.
رقیب شما ممکن است برای یک عبارت رتبه داشته باشد، اما این موضوع به معنی مناسب بودن آن عبارت برای سایت شما نیست.
همچنین ممکن است رقیب برای یک کلمه رتبه خوبی داشته باشد اما آن کلمه فروش ایجاد نکند.
هدف تحلیل Keyword Gap این نیست که دقیقاً همان کلمات رقیب را کپی کنیم؛ هدف این است که بفهمیم چه نیازهایی از مخاطبان توسط رقیب پوشش داده شده و ما چه فرصت‌های ارزشمندی را از دست داده‌ایم.
به همین دلیل، تحلیل نهایی باید با استراتژی کسب‌وکار و نیاز مخاطب ترکیب شود.
Keyword Gap و افزایش فروش؛ چگونه این دو را به هم وصل کنیم؟
برای اینکه Keyword Gap واقعاً به فروش منجر شود، باید بین کلمه کلیدی و مسیر تبدیل کاربر ارتباط ایجاد کنید.
برای مثال، یک فروشگاه لوازم سفر ممکن است از عبارت:
«بهترین کوله برای سفر چند روزه»
بازدید دریافت کند.
اگر مقاله فقط اطلاعات عمومی ارائه کند و هیچ مسیر منطقی برای مشاهده محصولات نداشته باشد، ممکن است ترافیک ایجاد شود اما فروش چندانی اتفاق نیفتد.
ساختار بهتر این است که محتوا ابتدا نیاز کاربر را پاسخ دهد، معیارهای انتخاب را توضیح دهد و سپس محصولات متناسب با همان نیاز را معرفی کند.
در این حالت، Keyword Gap به یک فرصت تجاری تبدیل می‌شود.
اشتباهات رایج در Keyword Gap Analysis
کپی کردن کلمات رقبا بدون تحلیل
اینکه رقیب برای یک کلمه رتبه دارد، به‌تنهایی دلیل کافی برای هدف‌گذاری آن نیست. ارتباط کلمه با کسب‌وکار و نیت کاربر باید بررسی شود.
تمرکز بیش از حد روی Search Volume
حجم جستجو مهم است، اما کیفیت ترافیک اهمیت بیشتری دارد. ۱۰۰ کاربر با نیت خرید می‌توانند برای یک کسب‌وکار ارزشمندتر از هزاران کاربر با نیت کاملاً اطلاعاتی باشند.
ایجاد یک صفحه برای هر کلمه
چند کلمه ممکن است یک هدف جستجوی واحد داشته باشند. ابتدا باید آن‌ها را خوشه‌بندی کرد و سپس درباره تعداد صفحات تصمیم گرفت.
نادیده گرفتن صفحات فعلی
گاهی سایت از قبل صفحه‌ای دارد که فقط نیازمند بهبود است. ایجاد صفحه جدید در چنین شرایطی می‌تواند باعث پراکندگی اعتبار و حتی رقابت داخلی صفحات شود.
بررسی نکردن SERP
عدد Search Volume و Keyword Difficulty به‌تنهایی کافی نیست. باید ببینید گوگل در حال حاضر چه نوع صفحاتی را برای آن عبارت نمایش می‌دهد و کاربران چه پاسخی دریافت می‌کنند.
برای تحلیل Keyword Gap از چه ابزارهایی استفاده کنیم؟
ابزارهای مختلفی برای تحلیل رقبا و شکاف کلمات کلیدی وجود دارد. یکی از ابزارهای شناخته‌شده Ahrefs است که بخش Content Gap آن امکان مقایسه سایت شما با رقبا و پیدا کردن کلمات مشترک و کلمات اختصاصی رقبا را فراهم می‌کند.
در کنار آن می‌توان از ابزارهای تحقیق کلمات کلیدی، داده‌های سرچ کنسول، بررسی دستی نتایج گوگل و ابزارهای تحلیل رقبا نیز استفاده کرد.
نکته مهم این است که ابزار فقط داده تولید می‌کند؛ تصمیم‌گیری همچنان به تحلیل متخصص نیاز دارد.
یک فرایند ساده برای اجرای Keyword Gap
اگر بخواهید همین امروز تحلیل Keyword Gap یک سایت را انجام دهید، می‌توانید این فرایند را اجرا کنید:
۱. سه تا پنج رقیب واقعی را شناسایی کنید.
۲. کلمات کلیدی رتبه‌گرفته توسط رقبا را استخراج کنید.
۳. کلمات نامرتبط و برندهای رقبا را حذف کنید.
۴. کلمات باقی‌مانده را بر اساس هدف جستجو دسته‌بندی کنید.
۵. بررسی کنید آیا سایت شما برای هر موضوع صفحه مناسبی دارد یا خیر.
۶. کلمات مشابه را در خوشه‌های موضوعی قرار دهید.
۷. برای هر فرصت مشخص کنید که صفحه جدید لازم است یا صفحه موجود باید بهینه شود.
۸. کلمات را بر اساس ارزش تجاری، رقابت، حجم جستجو و جایگاه فعلی اولویت‌بندی کنید.
۹. محتوا یا صفحات موردنیاز را ایجاد یا بهینه کنید.
۱۰. بعد از انتشار، رتبه، ترافیک و مهم‌تر از همه تبدیل‌های حاصل از این صفحات را بررسی کنید.
جمع‌بندی
Keyword Gap چیست؟ Keyword Gap به شکاف میان کلمات کلیدی‌ای اشاره دارد که رقبا برای آن‌ها در نتایج جستجو حضور دارند اما سایت شما حضور مناسبی ندارد.
تحلیل Keyword Gap می‌تواند به شما کمک کند فرصت‌های جدید تولید محتوا، صفحات تجاری، موضوعات آموزشی و کلمات کلیدی کم‌رقابت‌تر را پیدا کنید. اما ارزش این روش زمانی مشخص می‌شود که صرفاً به تعداد کلمات نگاه نکنید و هدف جستجو، ارتباط با کسب‌وکار، وضعیت صفحات فعلی و ارزش تجاری هر فرصت را نیز در نظر بگیرید.
در نهایت، هدف این نیست که سایت شما برای تعداد بیشتری از کلمات کلیدی رتبه بگیرد؛ هدف این است که برای جستجوهای درست و ارزشمند مخاطبان درست دیده شوید.
اگر تحلیل Keyword Gap به‌درستی انجام شود، می‌تواند فاصله میان «کلمه‌ای که کاربر جستجو می‌کند» و «محصول یا خدمتی که کسب‌وکار ارائه می‌دهد» را کوتاه‌تر کند؛ همین موضوع است که باعث می‌شود این فرایند علاوه بر بهبود سئو، ظرفیت واقعی برای افزایش سرنخ و فروش داشته باشد.
برای شناسایی Keyword Gap در سایت خود می توانید با کارشناسان پرشیا وب در بخش سئو سایت در تماس باشید.
