ابزار Disavow در سرچ کنسول چیست؟ چه کاربردی دارد ؟

وقتی سایت شما در طول فعالیت خود بک‌لینک‌های زیادی دریافت می‌کند، ممکن است بخشی از این لینک‌ها طبیعی و مرتبط نباشند. در بعضی شرایط نیز ممکن است تعداد قابل توجهی لینک مصنوعی یا اسپم به سایت ایجاد شده باشد؛ برای مثال در نتیجه یک کمپین لینک‌سازی نامناسب یا اقداماتی که با هدف دستکاری نتایج جستجوی گوگل انجام شده‌اند.

در چنین شرایطی نام Disavow Links Tool یا ابزار Disavow گوگل مطرح می‌شود.

ابزار Disavow به مدیر سایت اجازه می‌دهد فهرستی از صفحات یا دامنه‌هایی را که به سایت او لینک داده‌اند به گوگل معرفی کند و اعلام کند که نمی‌خواهد این لینک‌ها در ارزیابی سایت مورد استفاده قرار بگیرند.

اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: Disavow ابزاری نیست که هر مدیر سایت بتواند برای حذف بک‌لینک‌های ضعیف یا نامرتبط از آن استفاده کند. گوگل صراحتاً می‌گوید بیشتر سایت‌ها نیازی به استفاده از این ابزار ندارند و در بسیاری از موارد، سیستم‌های گوگل می‌توانند لینک‌های نامعتبر را بدون دخالت مدیر سایت ارزیابی و نادیده بگیرند.

ابزار Disavow چه کاربردی دارد؟

کاربرد اصلی Disavow در شرایطی است که سایت با حجم قابل توجهی از لینک‌های اسپم یا مصنوعی مواجه شده و این لینک‌ها در ارتباط با یک اقدام دستی یا احتمال آن، نگرانی جدی ایجاد کرده‌اند.

گوگل به طور مشخص توصیه می‌کند ابتدا تلاش کنید لینک‌های مشکل‌دار را از سایت لینک‌دهنده حذف کنید. اگر امکان حذف آنها وجود نداشت، می‌توانید از ابزار Disavow استفاده کنید.

برای مثال فرض کنید صاحب یک فروشگاه لوازم خانگی متوجه شود تعداد زیادی سایت بی‌کیفیت، بدون ارتباط با حوزه فعالیتش، لینک‌هایی با انکرهای غیرطبیعی به صفحات مختلف فروشگاه داده‌اند. اگر این لینک‌ها بخشی از یک الگوی لینک‌سازی مصنوعی باشند، بررسی دقیق آنها اهمیت پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی Disavow می‌تواند یکی از ابزارهای مورد استفاده برای مدیریت این وضعیت باشد؛ اما صرف مشاهده چند لینک عجیب در گزارش Search Console به معنی ضرورت استفاده از Disavow نیست.

پیشنهاد مطالعه : خطای Crawl در سرچ کنسول چیست؟

آیا هر بک‌لینک اسپم را باید Disavow کنیم؟

خیر.

این مهم‌ترین نکته‌ای است که باید قبل از آموزش استفاده از ابزار Disavow بدانید.

گوگل اعلام کرده که بیشتر سایت‌ها نیازی به این ابزار ندارند و سیستم‌هایش در بسیاری از موارد می‌توانند تشخیص دهند کدام لینک‌ها قابل اعتماد نیستند. همچنین گوگل توصیه می‌کند فقط در شرایط مشخصی سراغ Disavow بروید: زمانی که تعداد قابل توجهی لینک اسپم، مصنوعی یا کم‌کیفیت وجود داشته باشد و این لینک‌ها باعث ایجاد اقدام دستی شده باشند یا احتمال ایجاد آن را به وجود آورده باشند.

بنابراین این تصور که:

«هر سایتی چند لینک بی‌کیفیت دارد، پس باید Disavow انجام دهد»

تصور درستی نیست.

حتی ممکن است سایتی هزاران لینک از سایت‌های نامرتبط داشته باشد، اما نیازی به Disavow نداشته باشد؛ چون صرفاً تعداد زیاد یا نامرتبط بودن یک لینک، به تنهایی دلیل کافی برای استفاده از این ابزار نیست.

تفاوت بک‌لینک بد با بک‌لینک غیرمرتبط چیست؟

هر لینکی که برای سایت شما ارزش زیادی ندارد، الزاماً یک لینک مخرب یا مصنوعی نیست.

برای مثال فرض کنید یک وب‌سایت درباره تجهیزات کوهنوردی دارید و یک وبلاگ عمومی در یکی از مطالب خود به مقاله شما درباره انتخاب کفش کوهنوردی لینک داده است. ممکن است این سایت از نظر موضوعی کاملاً تخصصی نباشد، اما این موضوع به تنهایی به معنی اسپم بودن لینک نیست.

در مقابل، اگر صدها سایت بی‌کیفیت با محتوای تقریباً یکسان، لینک‌هایی با انکرهای کاملاً تجاری و الگوی غیرطبیعی به سایت شما ایجاد کرده باشند، موضوع متفاوت است.

به همین دلیل، هنگام بررسی بک‌لینک‌ها باید الگو، منشأ لینک، نوع سایت، متن لینک و نحوه ایجاد آن را در کنار یکدیگر بررسی کرد.

پیشنهاد مطالعه : بهینه‌سازی پیشرفته سئو با Regex در Google Search Console

چه لینک‌هایی ممکن است نیاز به بررسی بیشتری داشته باشند؟

گوگل در سیاست‌های مربوط به Link Spam نمونه‌هایی از رفتارهای مشکل‌دار را معرفی کرده است؛ از جمله خرید و فروش لینک برای دستکاری رتبه، تبادل بیش از حد لینک، استفاده از سرویس‌های خودکار برای ایجاد لینک و برخی لینک‌های تبلیغاتی یا محتوایی که به شکل نامناسب اعتبار رتبه‌بندی منتقل می‌کنند.

برای بررسی پروفایل لینک سایت، موارد زیر می‌توانند نشانه‌هایی برای بررسی دقیق‌تر باشند:

• لینک‌هایی که عمداً با هدف دستکاری رتبه ایجاد شده‌اند.
• حجم زیادی لینک با الگوی بسیار مشابه.
• لینک‌هایی که در سایت‌های کاملاً بی‌کیفیت و غیرمرتبط ایجاد شده‌اند.
• لینک‌هایی که بخشی از یک کمپین لینک‌سازی مصنوعی بوده‌اند.
• لینک‌هایی که با انکرهای بسیار تجاری و تکراری در مقیاس زیاد ساخته شده‌اند.
• لینک‌هایی که در ازای پرداخت یا معامله و با هدف انتقال اعتبار رتبه ایجاد شده‌اند.

البته هیچ‌کدام از این موارد به تنهایی به معنی «حتماً باید Disavow شود» نیستند. باید مشخص شود لینک چگونه ایجاد شده و آیا واقعاً بخشی از یک الگوی مصنوعی است یا خیر.

چگونه بک‌لینک‌های سایت را در سرچ کنسول بررسی کنیم؟

برای بررسی لینک‌های ورودی می‌توانید از بخش Links در Google Search Console استفاده کنید.

در قسمت External links اطلاعاتی مانند سایت‌هایی که بیشترین لینک را به شما داده‌اند، صفحات پربازدید از نظر لینک و متن لینک‌ها قابل بررسی است. گوگل تأکید می‌کند که گزارش Links یک فهرست کامل از تمام لینک‌های وب نیست، بلکه نمونه‌ای از لینک‌هایی است که سیستم‌های گوگل شناسایی کرده‌اند.

مسیر کلی:

Google Search Console → Links → External links

در این بخش بهتر است فقط به تعداد لینک‌ها نگاه نکنید. دامنه‌های لینک‌دهنده، صفحات مقصد و Top linking text را نیز بررسی کنید.

چرا متن لینک مهم است؟

فرض کنید سایتی در زمینه فروش لوازم آشپزخانه فعالیت می‌کند و تعداد زیادی لینک با عباراتی کاملاً تجاری مانند «خرید بهترین قابلمه ارزان» دریافت کرده است. اگر این لینک‌ها به صورت طبیعی و پراکنده ایجاد شده باشند، یک موضوع است؛ اما اگر تعداد زیادی از آنها حاصل یک کمپین مصنوعی باشند، وضعیت متفاوت خواهد بود.

گوگل در راهنمای Links نیز امکان بررسی متن لینک‌ها را در Search Console فراهم کرده است.

قبل از استفاده از Disavow چه کاری انجام دهیم؟

اگر واقعاً با لینک‌های مصنوعی مواجه شده‌اید، اولین اقدام نباید ساخت فایل Disavow باشد.

ابتدا باید تلاش کنید لینک‌های مشکل‌دار حذف شوند.

برای مثال اگر یک سایت مشخص لینک غیرطبیعی به سایت شما داده و امکان ارتباط با مدیر آن وجود دارد، می‌توانید درخواست حذف لینک را مطرح کنید. گوگل نیز در راهنمای Manual Actions توصیه می‌کند برای حذف لینک‌های ناقض سیاست‌های اسپم تلاش شود و تنها لینک‌هایی که امکان حذف آنها وجود ندارد، در صورت نیاز در فایل Disavow قرار گیرند.

این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا Disavow جایگزین تلاش برای حذف لینک‌های مصنوعی نیست.

پیشنهاد مطالعه : ابزارهای گوگل برای سئو و مدیریت سایت کدام‌اند؟

آموزش ساخت فایل Disavow

اگر پس از بررسی کامل به این نتیجه رسیدید که استفاده از Disavow ضروری است، باید یک فایل متنی با فرمت .txt ایجاد کنید.

در این فایل می‌توانید یک URL مشخص یا یک دامنه را برای Disavow معرفی کنید.

برای مثال:

https://example.com/spam-page.html

یا اگر می‌خواهید تمام لینک‌های یک دامنه را نادیده بگیرید:

domain:example.com

گوگل برای فایل Disavow قوانین مشخصی دارد. هر URL یا دامنه باید در یک خط جداگانه قرار گیرد و فایل باید با فرمت UTF-8 یا ASCII و پسوند .txt ذخیره شود. همچنین می‌توانید برای توضیح اقدامات خود از خطوطی که با # شروع می‌شوند استفاده کنید؛ این خطوط توسط گوگل نادیده گرفته می‌شوند.

یک نمونه فایل:

# Links from suspicious domains
domain:spam-example.com
domain:another-example.net

# Specific page
https://example.org/suspicious-page.html

Disavow کردن دامنه بهتر است یا URL؟

این موضوع به گستره مشکل بستگی دارد.

اگر فقط یک یا چند صفحه مشخص از یک سایت مشکل‌دار هستند، می‌توانید URL همان صفحات را وارد کنید.

اما اگر کل دامنه الگوی لینک‌سازی غیرطبیعی دارد و می‌خواهید تمام لینک‌های آن دامنه را نادیده بگیرید، استفاده از:

domain:example.com

روش ساده‌تری است.

گوگل نیز استفاده از عملگر domain: را برای Disavow کردن چند لینک از یک دامنه توصیه می‌کند.

چگونه فایل Disavow را در سرچ کنسول ارسال کنیم؟

پس از آماده کردن فایل، باید آن را از طریق ابزار رسمی Disavow گوگل ارسال کنید.

مراحل کلی به این شکل است:

۱. وارد ابزار Disavow Links شوید.

۲. Property موردنظر را انتخاب کنید.

۳. فایل .txt آماده‌شده را انتخاب و آپلود کنید.

۴. خطاهای احتمالی فایل را بررسی کنید.

اگر فایل از نظر ساختار مشکل داشته باشد، ابزار خطاها را نمایش می‌دهد و فهرست قبلی جایگزین نمی‌شود تا فایل اصلاح شود. همچنین هر Property می‌تواند یک فهرست Disavow داشته باشد و آپلود فایل جدید، فهرست قبلی همان Property را جایگزین می‌کند.

یک نکته مهم درباره Domain Property

ابزار Disavow محدودیت‌هایی دارد که باید قبل از استفاده بدانید.

طبق مستندات فعلی گوگل، ابزار Disavow از Domain Property پشتیبانی نمی‌کند؛ بنابراین هنگام کار با آن باید Property مناسب را انتخاب کنید.

همچنین فهرست Disavow فقط روی Propertyای اعمال می‌شود که برای آن ارسال شده است و مطابق ساختار توضیح داده‌شده توسط گوگل، روی Child Propertyهای آن نیز اثر دارد.

به همین دلیل، قبل از آپلود فایل حتماً بررسی کنید که در Search Console Property درست را انتخاب کرده باشید.

بعد از ارسال فایل Disavow چه اتفاقی می‌افتد؟

ارسال فایل به این معنی نیست که همان لحظه لینک‌ها از گزارش Search Console حذف شوند یا رتبه سایت بلافاصله تغییر کند.

گوگل اعلام کرده که پس از آپلود موفق، ممکن است چند هفته طول بکشد تا فهرست Disavow در سیستم‌های گوگل پردازش شود؛ زیرا صفحات لینک‌دهنده باید دوباره Crawl و پردازش شوند.

همچنین لینک‌هایی که Disavow کرده‌اید ممکن است همچنان در گزارش Links سرچ کنسول دیده شوند. بنابراین دیدن آنها در گزارش، به معنی شکست عملیات نیست.

آیا Disavow باعث حذف بک‌لینک می‌شود؟

خیر.

Disavow لینک را از سایت لینک‌دهنده حذف نمی‌کند. همچنین باعث نمی‌شود آن لینک از اینترنت یا حتی لزوماً از گزارش Links سرچ کنسول ناپدید شود.

هدف این ابزار این است که گوگل را از تصمیم شما درباره نادیده گرفتن لینک‌های مشخص‌شده مطلع کند.

به همین دلیل اگر امکان حذف یک لینک مشکل‌دار وجود دارد، حذف واقعی لینک از سایت مبدأ همچنان اقدام مهم‌تری است. گوگل نیز همین رویکرد را توصیه می‌کند.

آیا Disavow برای افت رتبه سایت ضروری است؟

نه لزوماً.

گاهی مدیر سایت بعد از کاهش رتبه، چند دامنه مشکوک را در گزارش Links می‌بیند و تصور می‌کند علت افت رتبه همان بک‌لینک‌ها بوده است. اما صرف هم‌زمانی این دو اتفاق، رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.

افت رتبه می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از تغییرات الگوریتمی و تغییر رفتار جستجو گرفته تا مشکلات فنی، تغییرات رقبا، تغییرات محتوایی یا عوامل دیگر.

بنابراین قبل از استفاده از Disavow، ابتدا باید مشخص شود که آیا واقعاً یک مشکل مرتبط با لینک‌های مصنوعی وجود دارد یا خیر.

ارتباط Disavow با Manual Action چیست؟

این یکی از مهم‌ترین کاربردهای واقعی ابزار Disavow است.

اگر گوگل برای سایت شما Manual Action مرتبط با لینک‌های غیرطبیعی اعمال کرده باشد، موضوع باید جدی‌تر بررسی شود. در گزارش Manual Actions می‌توانید دلیل اقدام دستی را مشاهده کنید.

گوگل در راهنمای رسمی خود توضیح می‌دهد که در چنین شرایطی ابتدا باید لینک‌های ناقض سیاست‌های اسپم شناسایی شوند، برای حذف آنها تلاش شود و لینک‌هایی که امکان حذفشان وجود ندارد، در صورت لزوم با Disavow مدیریت شوند. پس از اصلاح مشکل نیز می‌توان درخواست بازبینی ارسال کرد.

پس اگر پیام Unnatural links to your site را در Manual Actions مشاهده می‌کنید، بررسی دقیق پروفایل لینک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آیا لینک‌های خریداری‌شده همیشه باید Disavow شوند؟

اگر منظورتان لینک‌هایی است که با هدف دستکاری رتبه خریداری شده‌اند، این نوع لینک‌سازی در سیاست‌های Link Spam گوگل قرار می‌گیرد. گوگل خرید یا فروش لینک‌هایی که برای انتقال اعتبار رتبه‌بندی انجام می‌شوند را نمونه‌ای از Link Spam معرفی می‌کند.

با این حال، پاسخ به اینکه هر لینک خریداری‌شده را فوراً در فایل Disavow قرار دهیم یا نه نیازمند بررسی وضعیت واقعی سایت است.

همچنین باید بین لینک تبلیغاتی و لینک خریداری‌شده برای دستکاری رتبه تفاوت قائل شد. گوگل اعلام کرده لینک‌های تبلیغاتی یا پولی باید با ویژگی‌هایی مانند rel="sponsored" یا در شرایط قابل قبول rel="nofollow" مشخص شوند تا اعتبار رتبه‌بندی را به شکل موردنظر منتقل نکنند.

آیا لینک‌های اسپم خودکار باید Disavow شوند؟

وجود لینک‌های اسپم خودکار در اینترنت به تنهایی به معنی نیاز به Disavow نیست.

برای مثال ممکن است یک سایت در اثر فعالیت ربات‌ها یا سیستم‌های خودکار، صدها یا هزاران لینک بی‌کیفیت دریافت کند. اگر شما در ایجاد این لینک‌ها نقشی نداشته‌اید و گوگل نیز آنها را به عنوان مشکل مؤثر بر سایت شما تلقی نمی‌کند، لزوماً نباید تمام آنها را وارد فایل Disavow کنید.

گوگل تأکید کرده که سیستم‌هایش معمولاً می‌توانند بسیاری از لینک‌های نامعتبر را نادیده بگیرند و استفاده اشتباه از Disavow می‌تواند به عملکرد سایت آسیب بزند.

بزرگ‌ترین اشتباه در استفاده از Disavow چیست؟

یکی از خطرناک‌ترین اشتباهات این است که مدیر سایت تمام بک‌لینک‌های سایت را در فایل Disavow قرار دهد.

این کار نه تنها ضروری نیست، بلکه ممکن است باعث شود لینک‌های طبیعی و مفید نیز در فهرست قرار بگیرند.

گوگل در راهنمای Manual Actions صراحتاً هشدار می‌دهد که نباید لینک‌های طبیعی را Disavow کرد و اضافه کردن کورکورانه تمام بک‌لینک‌ها به فایل، روش صحیحی نیست.

بنابراین اگر در مورد یک لینک مطمئن نیستید، صرفاً به دلیل اینکه دامنه ضعیف است یا موضوع آن کاملاً مرتبط نیست، سریعاً آن را Disavow نکنید.

آیا بعد از Disavow باید منتظر افزایش رتبه باشیم؟

نباید Disavow را یک تکنیک مستقیم برای افزایش رتبه در نظر گرفت.

هدف اصلی آن مدیریت شرایطی است که لینک‌های مصنوعی یا اسپم می‌توانند در ارتباط با سیاست‌های لینک گوگل مشکل ایجاد کنند. اگر مشکل مشخصی وجود نداشته باشد، ارسال فایل Disavow نباید به عنوان یک روش معمول برای «تقویت سئو» استفاده شود.

به عبارت ساده:

Disavow ابزار لینک‌سازی نیست؛ ابزار مدیریت یک وضعیت خاص مرتبط با لینک‌های غیرطبیعی است.

اگر اشتباهی یک دامنه را Disavow کنیم چه می‌شود؟

این موضوع دلیل دیگری است که نشان می‌دهد نباید در استفاده از ابزار عجله کرد.

اگر متوجه شدید فهرست Disavow اشتباه بوده یا می‌خواهید فهرست جدیدی جایگزین کنید، می‌توانید فایل جدید را برای همان Property آپلود کنید. همچنین گوگل امکان لغو تمام Disavowها را برای یک Property فراهم کرده است. تغییرات نیز ممکن است برای پردازش کامل چند هفته زمان نیاز داشته باشد.

به همین دلیل بهتر است قبل از ساخت فایل، یک نسخه مستند از تصمیمات خود داشته باشید؛ برای مثال مشخص کنید هر دامنه چرا در فهرست قرار گرفته است.

یک روش عملی برای بررسی بک‌لینک‌ها

اگر بخواهیم کل فرآیند را به شکل ساده و عملی خلاصه کنیم، می‌توان این روند را دنبال کرد:

گام اول: در Search Console گزارش Links را بررسی کنید و دامنه‌ها، صفحات لینک‌دهنده و متن لینک‌ها را بشناسید.

گام دوم: لینک‌های غیرطبیعی را از لینک‌های صرفاً ضعیف یا نامرتبط جدا کنید.

گام سوم: بررسی کنید آیا لینک‌ها حاصل فعالیت خود شما، شرکت سئو یا کمپین لینک‌سازی گذشته هستند یا خیر.

گام چهارم: در صورت وجود لینک‌های مصنوعی، برای حذف آنها از سایت مبدأ تلاش کنید.

گام پنجم: اگر لینک‌های قابل توجهی باقی مانده‌اند و شرایط استفاده از Disavow وجود دارد، فایل را با دقت ایجاد کنید.

گام ششم: فایل را در Property صحیح ارسال کنید.

گام هفتم: پس از ارسال، برای پردازش آن زمان کافی در نظر بگیرید و از تغییرات عجولانه در فایل خودداری کنید.

جمع‌بندی؛ چه زمانی از ابزار Disavow استفاده کنیم؟

ابزار Disavow در سرچ کنسول برای اعلام لینک‌هایی به گوگل استفاده می‌شود که نمی‌خواهید در ارزیابی سایت شما در نظر گرفته شوند. اما این ابزار برای پاک‌سازی معمول بک‌لینک‌ها یا حذف هر لینک ضعیف و نامرتبط طراحی نشده است.

طبق راهنمای رسمی گوگل، بیشتر سایت‌ها نیازی به استفاده از Disavow ندارند. استفاده از آن زمانی مطرح می‌شود که تعداد قابل توجهی لینک اسپم، مصنوعی یا کم‌کیفیت وجود داشته باشد و این لینک‌ها باعث Manual Action شده باشند یا احتمال ایجاد چنین اقدامی وجود داشته باشد. در این شرایط نیز ابتدا باید برای حذف لینک‌ها از سایت مبدأ تلاش کرد و سپس، در صورت باقی ماندن لینک‌های مشکل‌دار، سراغ Disavow رفت.

در نتیجه، اگر امروز وارد Search Console شدید و چند سایت ناشناس را در بخش Backlinks دیدید، اول آنها را بررسی کنید و فوراً Disavow نکنید. وجود لینک ناشناس یا حتی اسپم به تنهایی دلیل کافی برای استفاده از این ابزار نیست.

چک‌لیست سریع قبل از Disavow

قبل از آپلود فایل از خودتان بپرسید:

• آیا لینک‌ها واقعاً مصنوعی یا اسپم هستند؟
• آیا تعداد آنها قابل توجه است؟
• آیا این لینک‌ها در نتیجه فعالیت خودم یا یک شرکت سئو ایجاد شده‌اند؟
• آیا Manual Action مرتبط با لینک دریافت کرده‌ام؟
• آیا احتمال ایجاد چنین اقدامی به دلیل لینک‌های مصنوعی وجود دارد؟
• آیا برای حذف لینک‌ها از سایت مبدأ تلاش کرده‌ام؟
• آیا مطمئن هستم لینک‌های طبیعی را وارد فایل نمی‌کنم؟
• آیا Property صحیح را برای ارسال فایل انتخاب کرده‌ام؟

اگر پاسخ این سؤالات روشن نیست، بهتر است قبل از استفاده از ابزار Disavow، ابتدا پروفایل بک‌لینک سایت به شکل دقیق‌تری بررسی شود.

اگر برای حذف لینک های مضر سایت خود نیاز به کمک دارید می توانید با تیم سئو سایت در پرشیا وب ارتباط برقرار کنید و در اسرع وقت این لینک ها را حذف کنید.