در هر وب‌سایت ممکن است صفحاتی وجود داشته باشند که از هیچ صفحه دیگری از همان سایت به آن‌ها لینک داده نشده است. به این صفحات صفحات یتیم یا Orphan Pages گفته می‌شود.
برای مثال فرض کنید در یک فروشگاه اینترنتی صفحه‌ای برای «قهوه ترک» ایجاد کرده‌اید، اما این صفحه نه در منوی سایت قرار دارد، نه از دسته‌بندی قهوه به آن لینک داده شده و نه هیچ مقاله یا صفحه محصول دیگری به آن اشاره می‌کند. اگر کاربر URL این صفحه را نداشته باشد، عملاً مسیر مشخصی برای رسیدن به آن از داخل سایت ندارد.
این موضوع فقط یک مشکل مربوط به تجربه کاربری نیست. نبود لینک داخلی می‌تواند باعث شود موتورهای جستجو نیز در کشف، درک اهمیت و ارتباط این صفحه با سایر بخش‌های سایت با مشکل مواجه شوند. گوگل نیز توصیه می‌کند صفحاتی که برای سایت مهم هستند، حداقل از یک صفحه دیگر همان سایت لینک داخلی دریافت کنند.
بنابراین اگر در حال انجام سئو سایت هستید، شناسایی و مدیریت صفحات یتیم باید بخشی از فرایند بررسی ساختار لینک‌های داخلی باشد.
صفحه یتیم دقیقاً چه تفاوتی با یک صفحه معمولی دارد؟
یک صفحه معمولی معمولاً بخشی از ساختار سایت است و از طریق یک یا چند لینک داخلی قابل دسترسی است. برای مثال:
صفحه اصلی ← دسته‌بندی ← مقاله ← مقاله مرتبط
اما در یک صفحه یتیم، چنین مسیری وجود ندارد:
صفحه یتیم ← بدون لینک داخلی ورودی
نکته مهم این است که «صفحه یتیم» به معنی صفحه‌ای نیست که هیچ بازدیدی ندارد یا در گوگل ایندکس نشده است. ممکن است یک صفحه یتیم همچنان از طریق نقشه سایت، بک‌لینک خارجی، URL مستقیم یا حتی نتایج گوگل قابل دسترسی باشد.
به همین دلیل، نباید هر صفحه‌ای که بازدید کمی دارد را صفحه یتیم در نظر گرفت. معیار اصلی، نداشتن لینک داخلی ورودی از صفحات دیگر سایت است.
چرا صفحات یتیم برای سئو مشکل‌ساز هستند؟
مهم‌ترین مشکل صفحات یتیم این است که از ساختار لینک داخلی سایت جدا شده‌اند. لینک‌های داخلی فقط برای جابه‌جایی کاربران بین صفحات نیستند؛ موتورهای جستجو نیز از آن‌ها برای کشف صفحات، درک ارتباط موضوعی و انتقال سیگنال‌های داخلی استفاده می‌کنند.
۱. کشف صفحه برای موتورهای جستجو دشوارتر می‌شود
گوگل صفحات جدید و به‌روزشده را از روش‌های مختلف پیدا می‌کند، اما لینک‌ها یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشف صفحات هستند.
فرض کنید یک مقاله جدید منتشر کرده‌اید اما هیچ صفحه‌ای از سایت به آن لینک نمی‌دهد. اگرچه ممکن است URL مقاله در Sitemap قرار داشته باشد یا سایت‌های دیگر به آن لینک داده باشند، اما صفحه در ساختار داخلی سایت جایگاه مشخصی ندارد.
بنابراین قرار گرفتن یک URL در Sitemap به این معنی نیست که دیگر نیازی به لینک داخلی وجود ندارد.
۲. صفحه از اعتبار داخلی سایت بهره نمی‌برد
یکی از کاربردهای مهم لینک داخلی، انتقال اعتبار و سیگنال‌های داخلی بین صفحات است. وقتی هیچ صفحه‌ای به یک URL لینک نمی‌دهد، این صفحه نیز از این مسیر داخلی سهمی دریافت نمی‌کند.
برای مثال تصور کنید در یک کتاب، یک فصل بسیار مهم نوشته شده اما هیچ فصل دیگری به آن ارجاع نمی‌دهد و حتی در فهرست مطالب نیز جای مشخصی ندارد. محتوای آن فصل ممکن است عالی باشد، اما جایگاه آن در ساختار کلی کتاب مشخص نیست.
صفحات یتیم نیز تا حدی چنین وضعیتی دارند.
۳. تجربه کاربری ضعیف‌تر می‌شود
اگر صفحه‌ای برای کاربر ارزشمند است، منطقی است که کاربر بتواند از بخش‌های مرتبط سایت به آن برسد.
برای مثال اگر مقاله‌ای درباره «روش نگهداری گیاه سانسوریا» دارید، بهتر است از مقالات مرتبط درباره آبیاری، نور یا انتخاب گلدان نیز به آن لینک داده شود. در این حالت کاربر بدون نیاز به جستجوی مجدد می‌تواند اطلاعات مرتبط بیشتری پیدا کند.
آیا همه صفحات یتیم باید اصلاح شوند؟
خیر.
این یکی از مهم‌ترین نکات در مدیریت Orphan Pages است. وجود یک صفحه بدون لینک داخلی همیشه به معنی وجود یک خطای سئو نیست.
برخی صفحات عمداً نباید بخشی از مسیر معمول کاربران باشند. برای مثال ممکن است یک صفحه فرود اختصاصی برای یک کمپین تبلیغاتی ایجاد کرده باشید که فقط از طریق تبلیغات به آن دسترسی داده می‌شود.
همچنین صفحات آزمایشی، صفحات موقت یا برخی URLهای خاص ممکن است عمداً در ساختار داخلی سایت قرار نگیرند.
بنابراین هدف، «صفر کردن تعداد صفحات یتیم» نیست؛ هدف این است که صفحات ارزشمند و قابل ایندکس سایت، بدون دلیل از ساختار داخلی جدا نباشند.
چگونه صفحات یتیم را پیدا کنیم؟
شناسایی صفحات یتیم معمولاً با یک ابزار واحد انجام نمی‌شود. بهترین روش این است که فهرست URLهای سایت را از چند منبع جمع‌آوری و سپس بررسی کنید که کدام URLها لینک داخلی ورودی ندارند.
روش اول: استفاده از Ahrefs
یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای پیدا کردن صفحات یتیم استفاده از بخش Site Audit در Ahrefs است.
در فرآیند بررسی، Ahrefs می‌تواند URLهای به‌دست‌آمده از منابع مختلف مانند Sitemap و بک‌لینک‌ها را با URLهایی که در ساختار داخلی سایت پیدا می‌کند مقایسه کند. صفحاتی که URL آن‌ها شناخته شده اما لینک داخلی ورودی ندارند، می‌توانند به عنوان Orphan Page شناسایی شوند.
پس از اجرای Site Audit، می‌توانید گزارش مربوط به صفحات یتیم را بررسی کنید.
البته باید نتایج را به‌صورت دستی نیز ارزیابی کنید؛ زیرا ممکن است یک URL عمداً بدون لینک داخلی باشد یا ابزار آن را به دلیل نحوه کشف URL به عنوان صفحه یتیم گزارش کند.
روش دوم: بررسی Sitemap و لینک‌های داخلی
اگر به ابزارهای حرفه‌ای دسترسی ندارید، می‌توانید فهرست URLهای موجود در Sitemap سایت را تهیه کنید و سپس بررسی کنید که هر URL از کدام صفحات داخلی لینک دریافت کرده است.
این روش برای سایت‌های کوچک کاربردی است، اما در سایت‌های بزرگ با صدها یا هزاران URL، بررسی دستی زمان‌بر و مستعد خطاست.
روش سوم: ترکیب Google Search Console با بررسی لینک داخلی
Google Search Console می‌تواند برای بررسی وضعیت URLها، عملکرد آن‌ها در جستجو و تشخیص صفحاتی که هنوز ارزش ترافیکی دارند مفید باشد.
برای مثال اگر در میان URLهای مشکوک به Orphan Page، صفحه‌ای را پیدا کردید که همچنان از گوگل کلیک و Impression دریافت می‌کند، حذف یا بی‌اهمیت دانستن آن تصمیم درستی نیست. بهتر است ابتدا بررسی کنید آیا می‌توان برای آن جایگاه مناسبی در ساختار لینک داخلی ایجاد کرد.
نکته مهم این است که Search Console به تنهایی ابزار تخصصی تشخیص صفحات یتیم نیست؛ برای این کار باید اطلاعات مربوط به URLها و لینک‌های داخلی را با یکدیگر تطبیق دهید.
بهترین روش برای بررسی یک صفحه یتیم چیست؟
بعد از اینکه فهرست صفحات یتیم را پیدا کردید، نباید فوراً شروع به لینک دادن به همه آن‌ها کنید.
برای هر URL ابتدا این سؤال‌ها را بپرسید:
- آیا صفحه برای کاربران ارزش دارد؟
- آیا محتوای آن با موضوع اصلی سایت مرتبط است؟
- آیا صفحه قابلیت رتبه گرفتن در گوگل دارد؟
- آیا بازدید ارگانیک دریافت می‌کند؟
- آیا بک‌لینک خارجی دارد؟
- آیا محتوای مشابه دیگری در سایت وجود دارد؟
- آیا این صفحه عمداً بدون لینک داخلی ایجاد شده است؟
- آیا URL هنوز مورد نیاز است؟
بعد از پاسخ به این سؤالات، می‌توان درباره بهترین اقدام تصمیم گرفت.
چگونه صفحات یتیم را اصلاح کنیم؟
برای یک Orphan Page معمولاً چهار تصمیم اصلی وجود دارد: ایجاد لینک داخلی، ادغام با صفحه دیگر، ریدایرکت یا حذف.
۱. ایجاد لینک داخلی
اگر صفحه ارزشمند است، ساده‌ترین و معمولاً بهترین راه‌حل این است که از صفحات مرتبط سایت به آن لینک داخلی بدهید.
فرض کنید مقاله‌ای با عنوان «چگونه از کاکتوس در آپارتمان نگهداری کنیم؟» دارید و این مقاله بدون لینک داخلی است.
اگر مقاله دیگری درباره «میزان نور مناسب برای گیاهان آپارتمانی» دارید، می‌توانید در بخش مرتبط مقاله به صفحه کاکتوس لینک دهید.
این لینک باید در جایی قرار بگیرد که برای خواننده طبیعی و مفید باشد، نه اینکه صرفاً برای ایجاد لینک اضافه شده باشد.
گوگل نیز بر استفاده از لینک‌های قابل خزش و متن لینک توصیفی تأکید دارد تا هم کاربران و هم موتور جستجو بتوانند ارتباط میان صفحات را بهتر درک کنند.
۲. قرار دادن صفحه در ساختار مناسب سایت
گاهی یک صفحه یتیم فقط به یک لینک داخل مقاله نیاز ندارد و بهتر است جایگاه مشخص‌تری در معماری سایت داشته باشد.
برای مثال اگر یک فروشگاه اینترنتی صفحه‌ای برای «کفش کوهنوردی ضدآب» دارد، بهتر است علاوه بر لینک‌های مرتبط، این صفحه در مسیر منطقی دسته‌بندی محصولات نیز قرار بگیرد.
در چنین شرایطی ساختار می‌تواند به شکل زیر باشد:
صفحه اصلی ← کفش ← کفش کوهنوردی ← کفش کوهنوردی ضدآب
این کار باعث می‌شود صفحه بخشی از ساختار واقعی سایت باشد، نه اینکه صرفاً یک لینک منفرد در یک مقاله داشته باشد.
۳. ادغام با صفحه دیگر
گاهی صفحه یتیم ارزش مستقل ندارد، اما بخشی از محتوای آن مفید است.
برای مثال فرض کنید دو صفحه درباره «روش‌های نگهداری از گیاه آپارتمانی» دارید که محتوای بسیار مشابهی ارائه می‌کنند. اگر یکی از آن‌ها اطلاعات کامل‌تر و عملکرد بهتری دارد، می‌توان محتوای مفید صفحه دیگر را به آن منتقل کرد و سپس URL قدیمی را به صفحه اصلی مرتبط ریدایرکت 301 کرد.
این روش به‌خصوص زمانی منطقی است که چند صفحه مشابه باعث پراکندگی محتوا و سیگنال‌های داخلی شده باشند.
۴. حذف صفحه
اگر صفحه هیچ ارزش واقعی برای کاربر ندارد، محتوای ضعیف یا منسوخ دارد و هدف مشخصی نیز برای آن وجود ندارد، نگه داشتن آن فقط به دلیل ترس از کاهش تعداد صفحات سایت منطقی نیست.
برای مثال یک صفحه آزمایشی قدیمی که دیگر استفاده نمی‌شود، لازم نیست فقط برای اینکه URL آن در سایت باقی بماند حفظ شود.
البته پیش از حذف باید بررسی شود که آیا URL موردنظر بک‌لینک، ترافیک یا ارزش دیگری دارد یا خیر. در صورت وجود بک‌لینک‌های ارزشمند، ممکن است ریدایرکت به یک صفحه مرتبط گزینه بهتری باشد.
آیا Sitemap مشکل صفحات یتیم را حل می‌کند؟
خیر، Sitemap جایگزین لینک‌سازی داخلی نیست.
Sitemap به موتورهای جستجو کمک می‌کند URLهای مهم سایت را پیدا کند، اما یک صفحه مهم همچنان باید در معماری داخلی سایت جایگاه مناسبی داشته باشد.
فرض کنید فهرست مطالب یک کتاب را جداگانه در اختیار خواننده قرار داده‌اید، اما در فصل‌های مختلف هیچ ارجاعی به فصل‌های مرتبط وجود ندارد. فهرست کمک‌کننده است، اما جای ارتباط منطقی میان بخش‌های کتاب را نمی‌گیرد.
به همین شکل، قرار دادن URL در Sitemap به این معنی نیست که مشکل ساختار داخلی آن صفحه کاملاً حل شده است.
آیا صفحه‌ای که از گوگل ورودی دارد می‌تواند یتیم باشد؟
بله.
این تصور اشتباه است که اگر یک صفحه در گوگل رتبه دارد، پس حتماً بخشی از ساختار لینک داخلی سایت است.
ممکن است صفحه‌ای از یک سایت خارجی بک‌لینک دریافت کرده باشد یا URL آن در Sitemap قرار گرفته باشد و گوگل آن را کشف و ایندکس کرده باشد؛ اما هیچ صفحه‌ای از خود سایت به آن لینک نداده باشد.
بنابراین ایندکس شدن یا دریافت ترافیک، صفحه یتیم بودن را منتفی نمی‌کند.
اتفاقاً چنین صفحاتی ارزش بررسی بیشتری دارند. اگر صفحه‌ای بدون لینک داخلی همچنان ترافیک ارگانیک دریافت می‌کند، ایجاد لینک داخلی مرتبط ممکن است به کشف بهتر، انتقال سیگنال‌های داخلی و تقویت جایگاه آن در معماری سایت کمک کند.
آیا تعداد لینک داخلی برای رفع صفحات یتیم اهمیت دارد؟
هدف، اضافه کردن تعداد زیادی لینک نیست.
اگر صفحه‌ای یتیم است، گاهی یک لینک داخلی کاملاً مرتبط می‌تواند بهتر از چندین لینک غیرطبیعی باشد.
برای مثال اگر یک مقاله تخصصی درباره «روش نگهداری از گیاه پتوس» دارید، نیازی نیست از ۲۰ صفحه نامرتبط به آن لینک دهید. کافی است از چند صفحه‌ای که واقعاً درباره گیاهان آپارتمانی، آبیاری یا نور مناسب صحبت می‌کنند، لینک‌های طبیعی ایجاد کنید.
کیفیت و ارتباط موضوعی لینک مهم‌تر از ایجاد تعداد زیادی لینک تصادفی است.
اشتباهات رایج در رفع صفحات یتیم
یکی از اشتباهات رایج این است که مدیر سایت پس از مشاهده گزارش Orphan Pages، به تمام URLها لینک داخلی اضافه می‌کند. این کار بدون بررسی ماهیت صفحات می‌تواند ساختار سایت را شلوغ و غیرمنطقی کند.
اشتباه دیگر، استفاده از انکرتکست‌های تکراری و غیرطبیعی است. لینک داخلی باید تا حد امکان توضیح دهد که کاربر پس از کلیک به چه محتوایی می‌رسد.
همچنین حذف همه صفحات یتیم نیز راه‌حل درستی نیست. ممکن است یک صفحه یتیم دارای ترافیک ارگانیک، بک‌لینک معتبر یا محتوای ارزشمند باشد و حذف آن باعث از دست رفتن بخشی از ارزش سایت شود.
قبل از حذف، ابتدا ارزش صفحه را بررسی کنید؛ قبل از لینک‌سازی نیز ابتدا مطمئن شوید که صفحه واقعاً باید در ساختار سایت باقی بماند.
صفحات یتیم بعد از طراحی مجدد سایت
یکی از زمان‌هایی که تعداد صفحات یتیم می‌تواند به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کند، بازطراحی یا مهاجرت سایت است.
فرض کنید ساختار دسته‌بندی‌های یک فروشگاه تغییر کرده و منوی جدید طراحی شده است. در این فرایند ممکن است برخی صفحات قدیمی دیگر از دسته‌بندی‌ها یا مقالات لینک دریافت نکنند، در حالی که URL آن‌ها همچنان فعال است.
به همین دلیل، بعد از تغییر قالب، طراحی مجدد، تغییر ساختار دسته‌بندی یا مهاجرت سایت، بررسی لینک‌های داخلی اهمیت زیادی دارد. تغییرات معماری سایت و حذف یا جابه‌جایی لینک‌ها از جمله عوامل رایج ایجاد صفحات یتیم هستند.
یک فرایند عملی برای رفع صفحات یتیم
اگر بخواهید این کار را به شکل اصولی انجام دهید، می‌توانید از این فرایند استفاده کنید:
مرحله اول: تمام URLهای قابل شناسایی سایت را از منابعی مانند Sitemap، ابزارهای Crawl، Search Console و داده‌های بک‌لینک جمع‌آوری کنید.
مرحله دوم: مشخص کنید کدام URLها هیچ لینک داخلی ورودی ندارند.
مرحله سوم: صفحات یتیم را بر اساس اهمیت دسته‌بندی کنید؛ برای مثال صفحات مهم، صفحات دارای ترافیک، صفحات دارای بک‌لینک، صفحات کم‌ارزش و صفحات موقت.
مرحله چهارم: برای هر صفحه یکی از چهار تصمیم را بگیرید: ایجاد لینک داخلی، ادغام، ریدایرکت یا حذف.
مرحله پنجم: برای صفحات ارزشمند، از محتوای مرتبط و صفحات مهم سایت لینک داخلی ایجاد کنید.
مرحله ششم: بعد از اصلاحات، مجدداً سایت را Crawl کنید تا مطمئن شوید صفحات مهم دیگر به عنوان Orphan Page شناسایی نمی‌شوند.
این رویکرد بسیار بهتر از این است که صرفاً به دنبال «صفر کردن تعداد صفحات یتیم» باشید.
چک‌لیست بررسی صفحات یتیم
برای یک بررسی سریع می‌توانید این موارد را کنترل کنید:
- آیا صفحات مهم سایت حداقل یک لینک داخلی مرتبط دارند؟
- آیا صفحات دارای ترافیک ارگانیک بدون لینک داخلی وجود دارند؟
- آیا بعد از بازطراحی سایت، صفحات یتیم جدید ایجاد شده‌اند؟
- آیا صفحات موجود در Sitemap از ساختار داخلی سایت نیز قابل دسترسی هستند؟
- آیا صفحات یتیم بک‌لینک خارجی دارند؟
- آیا برخی URLها محتوای مشابه یا تکراری دارند؟
- آیا صفحات بدون ارزش باید حذف شوند؟
- آیا صفحات ارزشمند حذف‌شده بهتر است ریدایرکت شوند؟
- آیا انکرتکست لینک‌های داخلی، موضوع صفحه مقصد را به‌درستی توضیح می‌دهد؟
- آیا بعد از اصلاحات، Crawl مجدد انجام شده است؟
جمع‌بندی
صفحات یتیم یا Orphan Pages صفحاتی هستند که هیچ لینک داخلی ورودی از صفحات دیگر سایت ندارند. این صفحات ممکن است همچنان در Sitemap باشند، توسط گوگل ایندکس شوند یا حتی ترافیک دریافت کنند، اما از ساختار لینک داخلی سایت جدا هستند.
وجود یک صفحه یتیم به خودی خود همیشه یک مشکل نیست؛ مسئله زمانی جدی می‌شود که یک صفحه مهم و ارزشمند سایت به اشتباه از معماری داخلی خارج شده باشد.
بهترین روش این است که ابتدا صفحات یتیم را شناسایی و ارزش هرکدام را بررسی کنید. صفحات ارزشمند باید در جای مناسبی از ساختار سایت قرار گرفته و از صفحات مرتبط لینک داخلی دریافت کنند. صفحات مشابه می‌توانند با یکدیگر ادغام شوند، صفحات بدون ارزش حذف شوند و URLهایی که دارای ارزش خارجی هستند، در صورت مناسب بودن به صفحات مرتبط ریدایرکت شوند.
در نتیجه، مدیریت صفحات یتیم بخشی از بهینه‌سازی ساختار لینک داخلی و سئو تکنیکال سایت است و می‌تواند به موتورهای جستجو و کاربران کمک کند ارتباط میان بخش‌های مختلف سایت را بهتر درک و دنبال کنند.
برای شناسایی و رفع صفحات یتیم در سایت خود می توانید با بخش پشتیبانی سایت شخصی و تجاری در پرشیاوب تماس بگیرید. ما در اسرع وقت با بهترین کیفیت آماده همکاری با شما عزیزان هستیم.
